rant

 

สำหรับเด็กยุค 90 เตรียมตัวรู้สึกแก่ได้เลย—นิตยสาร POP ที่คุณเคยอ่านตอนเด็กๆ มีอายุครบ 20 ปีเต็มในปีนี้ เช่นเดียวกับวง Spice Girls และหนังเรื่อง Trainspotting

มันนานมากจนบางครั้งฉันลืมไปแล้วว่าเคยทำนิตยสาร POP วันดีคืนดีขณะยืนเลือกยกทรงในกระบะลดราคาที่โลตัสแล้วมีคนเข้ามาทักด้วยน้ำเสียงตื่นเต้นว่า “ขอโทษค่ะ นี่คือพี่ตี้บ.ก.หนังสือ POP หรือเปล่าคะ” ฉันจะจ้องหน้าคนที่เข้ามาทักด้วยสีหน้าว่างเปล่า POP?POP อะไร…หนังสืออะไรกัน…ที่ไหน ยังไง… ก่อนจะนึกขึ้นมาได้…อ๋อ–หนังสือ POP! –ใช่จ้ะ—พี่เอง!

ไม่นานมานี้ มีเรื่องให้นึกถึงหนังสือ POP อีกครั้ง บรรณาธิการ Billboard Thailand เชิญให้ฉันเขียนบทความเกี่ยวกับความแตกต่างของการทำนิตยสารเพลงในสมัยก่อนกับสมัยนี้ เธอให้เหตุผลว่า “เพราะพี่ตี้เป็นปูชนียบุคคล” ก่อนหน้านั้นไม่นาน ฉันบังเอิญได้พบกับโอ อนุชิต สพันธุ์พงษ์-นักแสดงชื่อดัง หลังจากนั้นเขาโพสต์ในเฟซบุ๊คว่าเขาอ่านนิตยสาร POP มาตั้งแต่เด็กๆ และรู้สึกทึ่งกับการทำนิตยสารในยุคที่ยังไม่มีอินเทอร์เน็ต

ตอนทำหนังสือ POP เล่มแรกในปี 1996 ยังไม่มีอินเทอร์เน็ต ไม่มีโทรศัพท์มือถือ ไม่มีเฟซบุ๊ค ไม่มีเว็บพันทิป ไม่มีซีดี ต้องฟังเพลงจากเทป มาดอนน่าอายุ 38 เพิ่งคลอดลูกคนแรก ลีโอนาร์โดอายุ 22 หน้าใสปิ๊งในเรื่อง Romeo + Juliet จัสติน บีเบอร์เพิ่งอายุ 2 ขวบ

ฉันเขียนต้นฉบับโดยใช้พิมพ์ดีด ใช่-สิ่งประดิษฐ์ที่ล้าสมัยไปแล้วจนกลับมาทันสมัยอีกครั้ง ฮิปสเตอร์ในบรู๊คลินจะต้องชอบพิมพ์ดีดยี่ห้อโอลิมเปียของฉันที่กระแทกจนพังคามือ เราใช้ข้อมูลจากนิตยสารเพลงต่างประเทศที่วางขายในเมืองไทยช้าไป 1 เดือน เราแปลงานโดยใช้การเปิดดิคฯ เล่มหนาเท่าก้อนอิฐ เป็นเรื่องปกติที่ฉันจะใช้เวลาเป็นชั่วโมงเปิดนิตยสารเพลงเก่าๆ ที่สะสมไว้ตั้งแต่เด็กเพื่อค้นหาว่าอัลบั้มอะไรสักอัลบั้มหนึ่งออกวางขายปีอะไร ปัจจุบันค้นหาในกูเกิ้ลได้ใน 5 วินาที กระบวนการตั้งแต่การได้ต้นฉบับจากนักเขียน (นักเขียนส่วนใหญ่ส่งต้นฉบับเป็นลายมือ) ไปจนเสร็จสรรพเป็นอาร์ตเวิร์คส่งโรงพิมพ์ใช้เวลา 2 วัน ปัจจุบันใช้เวลาแค่ครึ่งชั่วโมง

pop

ภาพนิตยสาร POP ฉบับประวัติศาสตร์ 
(ขอบคุณภาพจาก poppaganda.net)

แต่ถึงแม้ว่าการทำงานในยุคนี้จะสะดวกง่ายดายด้วยเทคโนโลยีล้ำยุค แต่สื่อในพ.ศ.นี้กลับต้องเผชิญกับความเครียดและความกดดันอย่างที่สื่อสมัยก่อนไม่เคยประสบ

สื่อยุคนี้ต้องเผชิญกับปัญหาคนอ่านยุคมิลเลนเนียลที่ไม่ชอบอ่านอะไรยาวๆ อ่านหนังสือไม่เกิน 7 บรรทัด สมาธิสั้นกว่าปลาทอง มีความสนใจจดจ่อไม่เกิน 8 วินาที (อย่าว่าแต่คนอ่าน คนเขียนเองก็เป็น ฉันเขียนบทความนี้สลับกับการเช็คเฟซบุ๊คทุก 8 วินาที) ยุคนี้ใครจะอยากอ่านหนังสือปอปที่ชอบเขียนอะไรยาวเหยียด จนฝ่ายศิลป์มักจะด่าว่า จะตะบี้ตะบันเขียนอะไรกันนักหนาวะ บีบฟ้อนท์ตัวหนังสือจนเล็กเท่ามดแล้ว!”

เท่านั้นยังไม่พอ สื่อยุคนี้ต้องทำใจกับการที่มีคนมากมายในโลกออนไลน์รายงานข่าวเร็วกว่าคุณ เขียนหนังสือได้เจ๋งกว่าคุณ น่าอับอายยิ่งกว่าคือคนเหล่านี้ไม่ได้เป็นนักเขียนมืออาชีพ พวกเขาจะใช้เวลาขณะรถติดเขียนรีวิวเพลงด้วยความปราดเปรื่อง จุดเด่นคือท่อนคอรัสที่เธอปรับบันไดเสียงขึ้นจากอัลโตเป็นโซปราโน ในขณะที่ดนตรีพลิ้วไหวเปลี่ยนบันไดเสียง (Modulation) ไปสู่คีย์ VII-7(b5) ได้อย่างน่าตื่นตาตื่นใจ… แล้วอย่างนี้นักวิจารณ์มั่วมึนอย่างฉันที่ชอบเขียนว่า อัลบั้มนี้เหมาะสำหรับฟังเวลารีดผ้า จะไปสู้เขาได้อย่างไร

นอกจากนั้น สื่อยุคนี้ยังต้องเผชิญกับดราม่าจากคนอ่านยุคมิลเลนเนียล ถึงพวกเขาจะชอบขี่จักรยาน ใช้ชีวิตสโลว์ไลฟ์ ดมดอมกลิ่นหอมของกาแฟ ซาบซึ้งกับเรื่องราวดีๆ อบอุ่นหัวใจอย่างเรื่องของคุณลุงขายกระเพาะปลาและเรื่องของเพนกวินว่ายน้ำ 8,000 กม. ไปหาคนช่วยชีวิต แต่พวกเขาก็ชื่นชอบความสุขเล็กๆ น้อยๆ กับดราม่าในโลกออนไลน์ การเรียกศิลปินอย่างมิสซี เอลเลียทว่า ‘โอ่งราชบุรี’ (ใช่-หนังสือปอปเคยเถื่อนขนาดนั้น นี่เป็นสิ่งหนึ่งที่ฉันจะไม่มีวันทำในยุคนี้) อาจจะกลายเป็นดราม่าระดับประเทศ การลาออกของบรรณาธิการและถูกสั่งให้งดประกอบอาชีพไม่เพียงพอ ชาวมิลเลนเนียลกระหายเลือดจะเรียกร้องให้ครอบครัวและโคตรเหง้าของมันต้องถูกลงโทษให้ไปขุดลอกท่อระบายน้ำด้วย

ทุกวันนี้ยังมีคนอ่านบอกฉันอยู่เนืองๆ ว่าอยากให้กลับมาทำหนังสือ POP อีก (“หนูอ่านปอปตั้งแต่ยังเด็ก ตอนนี้ลูก 3 แล้วค่ะ ยังรอพี่ตี้กลับมาทำปอปอยู่นะคะ”) 20 ปีล่วงมาแล้ว โลกเปลี่ยนไป ความคิดอ่านของทั้งคนทำและคนอ่านก็เปลี่ยนตาม ฉันอายุแค่ 20 ต้นๆ ตอนทำ POP เล่มแรก แต่พอฉันมาถึงช่วงวัยนี้ที่ใช้ชีวิตสโลว์ไลฟ์ไร้ความเครียดมานับสิบปี การเป็นเพียงแค่คนอ่าน Billboard Thailand ดูจะบันเทิงมากกว่าการทำนิตยสาร POP อีกครั้ง

ฉันขอเก็บหนังสือประหลาดๆ เล่มนี้ไว้ในความทรงจำ เอาไว้นึกถึงแล้วแอบภาคภูมิใจกับตำแหน่งปูชนียบุคคลที่เคยทำนิตยสารในยุคที่ไม่มีอินเทอร์เน็ตก็แล้วกัน

 

 

 

Story and photo by: ธิชา ชัย – ผู้ก่อตั้งและบรรณาธิการนิตยสาร POP (2539-2549) นิตยสารดนตรีที่เคยทรงอิทธิพลเป็นอย่างสูงในบ้านเรา ปัจจุบันเป็นผู้ก่อตั้งและบรรณาธิการเว็บ www.POPpaganda.net